Sposoby myślenia

SPOSOBY MYŚLENIA, KTÓRE PRZESZKADZAJĄ CIESZYĆ SIĘ ŻYCIEM, BYĆ ELASTYCZNYM I OGRANICZAJĄ NAS W WIELU SYTUACJACH

MYŚLENIE CZARNO – BIAŁE

(dychotomiczne)

Sprawy postrzegasz jako czarne lub białe. MYŚLISZ SKRAJNOŚCIAMI – NIE DOSTRZEGASZ POŚREDNICH ROZWIĄZAŃ LUB ODCIENI SZAROŚCI. Rzeczy są dla ciebie albo wspaniałe albo beznadziejne. Jeśli to, co robisz nie jest doskonałe, to traktujesz to jako całkowitą porażkę. To prowadzi do PERFEKCJONIZMU czyli dążenia do bycia idealnym i bezbłędnym.

Np.:

„Ja mam rację, a ona jest głupia”

„Jutrzejsze spotkanie będzie albo wspaniałe albo beznadziejne”

Twoje przykłady:…..

……………………….

NADMIERNE UOGÓLNIANIE

WIDZISZ POJEDYNCZE WYDARZENIA JAKO CIĄG NIEKOŃCZĄCYCH SIĘ PORAŻEK. Jeśli dojdzie do nieporozumienia pomiędzy tobą a ważną dla ciebie osobą myślisz, że ona cię nie rozumie i w ogóle nie dba o ciebie. Myślisz, że zawsze będziesz odizolowany i niezrozumiany przez tę osobę. Wyciągasz wniosek, że to co zdarzyło ci się raz będzie się powtarzało zawsze w ten sam sposób.

Np.:

„Nikt mnie nigdy nie rozumie”

„Zawsze jestem odrzucany przez osoby, na których mi zależy”

„Taki już mój los – zawsze mam pecha” „jedynie ona mnie rozumiała”

„Nikt o mnie nie dba”

„Wszyscy mnie unikają”

„Ludzie są źli”

„Mężczyźni / kobiety są źródłem całego zła”

Twoje przykłady:…..

……………………….

WYBIÓRCZA UWAGA

PRZYWIĄZUJESZ SIĘ DO JEDNEGO NEGATYWNEGO SZCZEGÓŁU I TAK DŁUGO GO ANALIZUJESZ, AŻ WSZYSTKO WKOŁO JEST „ZARAŻONE” TAKIM NEGATYWNYM PATRZENIEM. Jeśli zdarzy ci się przygotować dobry obiad, ale przy tym nie wyjdzie ci zupa, to tak długo to rozpamiętujesz, że ostatecznie cały obiad zaczynasz traktować jako ogromne nieszczęście.

Np.:

„Zrobiłam zakupy i ….zapomniałam kupić mleko”

rozpamiętywanie : „Jestem beznadziejna bo nawet o czymś tak prostym potrafię zapomnieć”

Twoje przykłady:…..

………………………

ODRZUCANIE POZYTYWÓW

Odrzucasz, nie bierzesz pod uwagę pozytywnych doświadczeń i usilnie podtrzymujesz negatywne przekonanie, które nie jest oparte na twoich codziennych przeżyciach. Używasz do tego najróżniejszych, często nieracjonalnych argumentów. Np. nie pozwolisz sobie na dobre samopoczucie czy przeżywanie przyjemnych emocji ponieważ powiesz sobie, że po nich muszą nastąpić nieprzyjemne uczucia – w ten sposób zaczniesz czuć się winny za dobre samopoczucie.

STOPNIOWO ELIMINUJESZ WSZYSTKIE DOBRE RZECZY ZDARZAJĄCE CI SIĘ W ŻYCIU.

Np.:

„Niby czuję się dobrze, ale …”

„Pięknie wyglądasz w tej sukience” – “to się nie liczy, bo to sukienka kupiona na wyprzedaży 10 lat temu. Gdybyś zobaczył moją szafę pełną staroci, to byś się wystraszył”

Twoje przykłady:…..

……………………….

WYCIĄGANIE POCHOPNYCH WNIOSKÓW

(przeskakiwanie do konkluzji)

Widzisz sprawy negatywnie bez względu na to, czy masz na to jakieś dowody czy nie.

Twoje przykłady….

…………………….

CZYTANIE W MYŚLACH

Stwierdzasz, że ktoś jest do ciebie wrogo nastawiony, ale w żaden sposób tego nie sprawdzasz. Reagujesz wycofaniem się lub atakiem. To z kolei wywołuje negatywne reakcje ludzi blisko ciebie i automatycznie potwierdza twoje przekonanie, że inni są wrogo do ciebie nastawieni. W rzeczywistości ty to sprowokowałeś przez negatywną interpretację zachowań tych osób.

Np.:

„On się do mnie dzisiaj w ogóle nie odzywa. Pewnie jest na mnie wściekły. Co ja zrobiłem źle, że się na mnie obraził?”

(a może on po prostu jest zaziębiony i ma kłopoty z gardłem)

Twoje przykłady:…..

……………………….

WYOLBRZYMIANIE LUB MINIMALIZACJA

(efekt lornetki)

Szczególnie podkreślasz swoje słabe strony i uwypuklasz sukcesy innych osób. Z drugiej strony pomniejszasz swoje zalety i osiągnięcia i jednocześnie twierdzisz, że błędy i potknięcia innych nic nie znaczą. MYŚLENIE KATASTROFICZNE – demonizowanie zwyczajnych wydarzeń

Np.:

„Nie przejmuj się kolejnym przejechanym kotem – przecież tak w ogóle to jesteś świetnym kierowcą! Nie to co ja.”

„Samotnie wychowuję troje dzieci, pracuję i opiekuję się chorą babcią – ale to przecież nic w porównaniu z tym, co robi Matka Teresa”

Twoje przykłady:…………..

…………………………………

EMOCJONALNE UZASADNIANIE

(emocjonalna interpretacja)

TRAKTUJESZ SWOJE UCZUCIA JAKO JEDYNE POTWIERDZENIE PRAWDY. Stwierdzasz, że twoje negatywne, nieprzyjemne emocje są wynikiem tego, że rzeczy wokół ciebie są negatywne. Jeśli czujesz się źle, to dla ciebie oznacza, że otaczający cię świat jest zły. W rzeczywistości nawet nie rozejrzysz się dookoła, aby sprawdzić, czy to prawda.

Np.:

„Czuję się winny, więc na pewno jestem winny”

„Jestem wściekły na ciebie, a to znaczy, że zachowałeś się wobec mnie nieuczciwie i wykorzystałeś mnie!”

„Wystraszył mnie ten duży pies – na pewno jest wściekły”

Twoje przykłady:…..

……………………….

NADUŻYWANIE STWIERDZENIA „MUSZĘ” „POWINNAM”

Starasz się zmotywować do wysiłku czy rozwoju używając wielu „powinnam”, „muszę”, „nie powinienem”. Skutkiem tego jest emocjonalne obciążenie w postaci poczucia winy, złości i zgorzknienia. Nadużywasz „muszę”, „powinienem” w sytuacjach, gdy chodzi o wyrażenie tego, bo wolisz, preferujesz, lubisz.

Np.:

„Muszę być bardziej spontaniczny, naturalny”

„Powinienem więcej się starać”

„Powinienem to wiedzieć od razu”

„Muszę mieć odpowiednie powody, aby mu odmówić”

„Muszę go polubić”

Twoje przykłady:……

………………………..

ETYKIETOWANIE

Przylepiając etykietki osobom lub zdarzeniom PRZYPISUJESZ IM WIELE CECH, KTÓRE NIE ISTNIEJĄ. Robisz to używając języka przeładowanego emocjami i przymiotnikami.

Np.:

„Ale ze mnie idiota” zamiast „popełniłem błąd”

„Jesteś złym dzieckiem” – gdy maluch wylał mleko

„Jestem nieudacznikiem” zamiast „nie udało mi się tym razem”

„On jest wspaniałym lekarzem i człowiekiem sukcesu” zamiast „ przepisane przez niego lekarstwo jest dla mnie skuteczne”

Twoje przykłady:…..

……………………….

ZNIEKSZTAŁCENIA RZECZYWISTOŚCI

PERSONALIZACJA

Mylisz ‘wpływanie na innych’ z ‘kontrolowaniem innych i braniem odpowiedzialności za ich zachowania’. Jesteś przekonany, że możesz wywołać jakieś zewnętrzne nieprzyjemne czy niefortunne wydarzenia, za które w rzeczywistości nie jesteś odpowiedzialny i które są poza twoją kontrolą. Np. nie chcesz pomówić z przyjacielem o tym, że cię uraził, bo jesteś przekonany, że to na pewno go zrani i to będzie twoja wina.

Np.:

„Lepiej nie przypominać mu, że jest mi winny tyle pieniędzy, bo się znowu zezłości i będzie miał atak serca”

„Jeśli mu powiem, że nie mam ochoty pójść do teatru, to on poczuje się odrzucony i beze mnie nie pójdzie na to przedstawienie”

Twoje przykłady:……

………………………..

(M.Gajowy na podstawie:”Feeling Good, The New Mood Therapy” David D. Burns)